Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

YA BÜLBÜL GÜLE KON DİKENE KONMA-GAZEL

Ya bülbül de güle kon, dikene konma
Ya. göğsün açıp hare inanma
Ya. eski dost düşman olur sanma

Harı var pençeyi kanatır bülbül
A bülbül şeyda bülbül, bülbül aman
Dünya baki değil fanidir bülbül
A bülbül şeyda bülbül, bülbül aman

Ya mustafa’m ağzından gevherin saçar
Ya. güzeller boyuna libaslar biçer dost
Geçer bu hubluğun eyyamı geçer

Geldi geçti ruzi kasım bülbül ağlar
Hani ya gül şeyda bülbül, bülbül aman
Dünya baki değil fanidir bülbül
A bülbül şeyda bülbül, bülbül aman

Kelimeler

Hubuluğun Eyyamı: Güzellik çağı.
Eyyam: Günler, zaman, vakit
Ruzi: Azık, rızık. Nasib, kısmet.Gündüzle alâkalı. Gündüze âit.
Şeyda: Tutkun. Divane. Çok sevgiden hâsıl olan hal.

Bilgiler

Albüm: Türkü Molası (2007)
Yöre: Urfa
Kaynak: Mahmut Güzelgöz
Derleyen: Bakır Karadağlı
Makam: Mahur

Öyküsü

Kılıç zoru ile padişahın huzuruna götürülen bir sanatçının öyküsüdür. IV. Murat Bağdat seferinden dönerken 10-12 gün kadar Urfa’da konaklar (1638). Kaldığı bu süre içerisinde her gece Urfa’da çalan, söyleyen çeşitli takımlar padişahın kaldığı mekâna çağrılır ve padişahın hoşça vakit geçirmesini sağlarlarmış. Urfa’daki bu durum padişahın çok hoşuna gitmiş, yine o zaman Kuloğlu Mustafa isminde bağlama çalıp, söyleyen kendi başına buyruk, istediği yere giden, istemediği yere ise kesinlikle gitmeyen Kul Mustafa adında Urfalı bir sanatçı varmış. IV. Murat, Kul Mustafa’nın ününü duymuş ve kendisini dinlemek üzere davet etmiş. Fakat Kuloğlu Mustafa davete icabet etmemiş. Padişahı ağırlamakta olan şehrin valisi ve diğer zevat zor durumda kalmış. Vali hemen iki kılıçlı zaptiyeyi göndermiş, Kuloğlu Mustafa’yı padişahın huzuruna zorla çıkarmış. Kuloğlu Mustafa ise kılıç zoruyla gelmenin verdiği duyguyla bu gazeli okumuş. Padişah, daha önce hiç duymadığı bu gazelin makamını sorunca Kuloğlu Mustafa’da, bu eserin makamının “Kılıçlı Makamı’ olduğunu söylemiş. Aslında mahur makamında olan bu eser, o günden bu güne “Kılıçlı Makamı” diye anılmaktadır.